آلبوم ۱۰۰۱ شب همایون مجدزاده به همراه آلبوم دیگر او با نام «۱۰۰۲ شب»، پس از سال‌ها انتظار سرانجام مجوز انتشار رسمی گرفت و در خانهٔ هنرمندان ایران رونمایی شد. همایون مجدزاده، آهنگساز و نوازندهٔ گیتار الکتریک و بنیان‌گذار گروه کهت‌میان، یکی از چهره‌های اثرگذار موسیقی راک و پراگرسیو متال خبرگذاری خوزستان در ایران است. در این مطلب با این دو آلبوم بی‌کلام، ویژگی‌های فنی و مسیر شکل‌گیری آن‌ها آشنا می‌شویم.
همایون مجدزاده کیست؟
همایون مجدزاده آهنگساز و نوازندهٔ گیتار الکتریک است که جایگاه ویژه‌ای در موسیقی راک و متال ایران دارد. او بنیان‌گذار گروه کهت‌میان است؛ گروهی که سهم مهمی در گسترش موسیقی پراگرسیو متال در ایران داشته است. مجدزاده در کنار فعالیت گروهی، پروژه‌های شخصی خود را در زمینهٔ موسیقی بی‌کلام با وسواس و دقت هنری خاصی دنبال کرده و دو آلبوم ۱۰۰۱ شب و ۱۰۰۲ شب حاصل همین مسیرند.
آلبوم ۱۰۰۱ شب؛ تجربه‌ای جسورانه در سال ۱۳۸۴
آلبوم ۱۰۰۱ شب در سال ۱۳۸۴ (۲۰۰۵ میلادی) ساخته شده و رویکردی جسورانه برای آن دوره دارد. در زمانی که امکانات تولید موسیقی الکترونیک در ایران بسیار محدود بود، مجدزاده این اثر را با ابزارهایی ساده اما خلاقانه ساخت:
- درامز الکترونیک بر پایهٔ ساندفونت
- یک سینتی‌سایزر نرم‌افزاری دومگابایتی به نام سیم‌سینت
- گیتار الکتریک به‌عنوان ساز اصلی ملودیک
نتیجه، اثری است که در آن گیتار الکتریک فضاهای شرقی منحصربه‌فردی خلق می‌کند؛ ترکیبی از حال‌وهوای راک و ملودی‌هایی که ریشه در موسیقی شرق دارند. همین ترکیب، نام «۱۰۰۱ شب» را که یادآور قصه‌های هزار و یک شب است، برای این آلبوم معنادار می‌کند.
آلبوم ۱۰۰۲ شب؛ تکامل فنی در سال ۱۳۹۶
آلبوم دوم یعنی ۱۰۰۲ شب، دوازده سال بعد و در سال ۱۳۹۶ (۲۰۱۷ میلادی) تولید شد و نشان‌دهندهٔ تکامل ابزاری و فنی مجدزاده است. در این اثر، دیگر خبری از محدودیت‌های تکنولوژیک آلبوم نخست نیست و هنرمند از امکانات گسترده‌تری استفاده کرده است. این آلبوم علاوه بر گام‌های ملودیک شرقی، در برخی قطعات به سراغ گام‌ها و مدهای موسیقی جز و فضاهای کمتر شنیده‌شده رفته است.
موسیقی تجربی و پراگرسیو چیست؟
موسیقی تجربی یا Experimental به سبکی گفته می‌شود که از قواعد مرسوم ساخت موسیقی فاصله می‌گیرد و با صداها، ساختارها و ابزارهای جدید آزمایش می‌کند. موسیقی پراگرسیو نیز شاخه‌ای از راک و متال است که با قطعات طولانی، تغییرات ریتمی پیچیده، ساختارهای غیرمعمول و تأثیرپذیری از موسیقی کلاسیک و جز شناخته می‌شود. دو آلبوم مجدزاده در مرز این دو سبک قرار می‌گیرند و برای شنوندگانی که به موسیقی بی‌کلام و متفاوت علاقه دارند، تجربه‌ای جذاب به شمار می‌روند.
مسیر طولانی تا دریافت مجوز
یکی از نکات مهم دربارهٔ این دو آلبوم، فاصلهٔ طولانی میان تولید و انتشار رسمی آن‌هاست. آلبوم ۱۰۰۱ شب حدود دو دهه پیش ساخته شده و حالا پس از طی مسیر طولانی دریافت مجوز، به‌صورت رسمی در اختیار مخاطبان قرار می‌گیرد. این موضوع بار دیگر دشواری‌های انتشار رسمی آثار موسیقی راک و متال سئو سایت بهترین سئو در ایران را یادآوری می‌کند؛ سبک‌هایی که مخاطبان وفاداری دارند اما کمتر امکان انتشار رسمی پیدا می‌کنند.
مراسم رونمایی در خانهٔ هنرمندان
آیین رونمایی از این دو آلبوم پنجشنبه ۲۳ مهر ۱۴۰۵ از ساعت ۱۶ تا ۱۹ در سالن استاد شهناز خانهٔ هنرمندان ایران برگزار شد. در این مراسم که حضور در آن برای عموم آزاد بود، علاقه‌مندان فرصت داشتند داستان شکل‌گیری و روند تولید این دو اثر را از زبان خود همایون مجدزاده بشنوند.
چرا این آلبوم‌ها شنیدنی‌اند؟
- نمونه‌ای کم‌یاب از موسیقی بی‌کلام راک تجربی با رنگ‌وبوی ایرانی و شرقی
- امکان مقایسهٔ دو مرحلهٔ متفاوت از کارنامهٔ یک هنرمند با فاصلهٔ دوازده سال
- نشان‌دهندهٔ خلاقیت هنرمند در شرایط محدودیت ابزار و امکانات
- پیوند گیتار الکتریک با گام‌های شرقی و مدهای جز
جمع‌بندی
آلبوم ۱۰۰۱ شب همایون مجدزاده و ادامهٔ آن، ۱۰۰۲ شب، دو اثر شاخص موسیقی تجربی و پراگرسیو ایران هستند که پس از سال‌ها، رسماً منتشر شده‌اند. برای علاقه‌مندان به گیتار الکتریک، موسیقی راک بی‌کلام و تلفیق ملودی‌های شرقی با فضاهای مدرن، شنیدن این دو آلبوم پیشنهاد می‌شود.