هر ماه که تمام می‌شود، یک سؤال تکراری مطرح می‌شود: مردم ایران و فارسی‌زبانان در این یک ماه بیشتر به کدام آهنگ‌ها گوش داده‌اند؟ فارسی‌چارت، که پخش روزانه آهنگ‌ها را در رادیو جوان و اسپاتیفای ثبت می‌کند، اول آبان ۱۴۰۵ گزارش مهر را منتشر کرد. آهنگ «شدی نورم» از گروه نوان با حدود ۲٬۲۰۲٬۰۰۰ پخش در صدر ایستاد. در این مطلب نگاهی می‌اندازیم به فهرست ده آهنگ برتر، معنای عددها و نکته‌هایی که پشت این جدول پنهان است.
ده آهنگ پرپخش مهر ۱۴۰۵
بازه شمارش از اول تا سی‌ام مهر بوده و عددها حدودی‌اند. فهرست بر اساس گزارش فارسی‌چارت این است:
- «شدی نورم» از نوان: حدود ۲٬۲۰۲٬۰۰۰ پخش
- «بد عادت» از سامی بیگی: حدود ۱٬۱۳۶٬۰۰۰ پخش
- «مگا میکس» از مجید رضوی: حدود ۱٬۰۵۰٬۰۰۰ پخش
- «همین بود» از عرشیاس: حدود ۸۵۴٬۰۰۰ پخش
- «عزیزم» از نوان: حدود ۸۳۸٬۰۰۰ پخش
- «دارم عادت میکنم» از ناصر زینلی: حدود ۸۱۷٬۰۰۰ پخش
- «She Makes Me Go» از آرش و شان پل: حدود ۷۵۶٬۰۰۰ پخش
- «همدست» از اشوان و مهیار: حدود ۷۴۴٬۰۰۰ پخش
- «داشی» از شاهین نجفی و عرفان: حدود ۷۳۲٬۰۰۰ پخش
- «گل سنگم» از سوگند: حدود ۷۰۰٬۰۰۰ پخش
مجموع پخش این ده آهنگ حدود ۹٬۸۲۹٬۰۰۰ بود. نکته جالب اینکه نوان با دو آهنگ، یعنی «شدی نورم» و «عزیزم»، دو جایگاه از ده جایگاه را گرفته است.
«شدی نورم» چرا اول شد؟
به گفته صفحه آهنگ در فارسی‌چارت، «شدی نورم» ۱۱ سپتامبر ۲۰۲۶ منتشر شده و تا ۵ آبان ۱۴۰۵ در مجموع حدود ۳٬۰۲۹٬۵۰۵ بار پخش شده است: ۲٬۶۵۸٬۲۰۶ بار در رادیو جوان و ۳۷۱٬۲۹۹ بار در اسپاتیفای. پخش رادیو جوان در ۲۳ مهر از مرز دو میلیون گذشت. شمارنده روزانه نشان می‌دهد بیشترین افزایش یک‌روزه، حدود ۸۳ هزار پخش، اول مهر ثبت شده است. این یعنی آهنگ درست در ابتدای ماه اوج گرفته و بعد با شتاب ثابت‌تری ادامه داده است.
از طرف دیگر، پخش هفتگی آن در رادیو جوان نسبت به هفته قبل حدود ۲۰ درصد کم شده و در چارت ترند فارسی‌چارت یک پله پایین آمده و سوم است. هنوز در اوج است، اما شتاب اولیه کمتر شده؛ رفتار رایج آهنگ‌هایی که پس از موج اول به مرحله «ماندگاری» می‌رسند.
رادیو جوان در برابر اسپاتیفای
یکی از جالب‌ترین یافته‌های گزارش، نقش رادیو جوان است. حدود ۸۵ درصد از پخش این ده آهنگ مربوط به رادیو جوان بوده است. در مورد «شدی نورم» هم سهم رادیو جوان از کل پخش حدود ۸۷٫۷ درصد است. «مگا میکس» مجید رضوی و «دارم عادت میکنم» ناصر زینلی تقریباً کل پخشی که در این شمارش ثبت شده از رادیو جوان بوده و در مقابل «She Makes Me Go» آرش و شان پل فقط با پخش اسپاتیفای در جدول آمده است.
این تفاوت نشان می‌دهد سهم پلتفرم‌ها در پخش آهنگ‌ها یکسان نیست؛ گزارش علت آن را توضیح نمی‌دهد، اما می‌توان حدس زد ترجیح مخاطبان هر پلتفرم با دیگری فرق دارد. البته فارسی‌چارت تأکید می‌کند پخش سایر سرویس‌ها مثل یوتیوب و اپل موزیک شمارش نشده است، پس تصویر کامل نیست.
مراقب خوانش عددها باشید
عددهای این گزارش «حدودی» هستند، چون اسپاتیفای تعداد پخش را تقریباً هفته‌ای یک بار به‌روز می‌کند و فارسی‌چارت مقدار ماهانه را از روی نزدیک‌ترین ثبت‌ها محاسبه می‌کند.
همچنین جدول فقط آهنگ‌هایی را رتبه می‌دهد که پخش اول و آخر ماهشان در همه پلتفرم‌هایشان ثبت شده باشد؛ در مهر این شرط برای ۹٬۹۷۰ آهنگ برقرار بوده است. پس این فهرست «پخش در دو پلتفرم مشخص» را می‌سنجد و نه محبوبیت مطلق.
آهنگ‌های قدیمی‌تر در صدر
گزارش فارسی‌چارت صریح می‌گوید هیچ‌کدام از این ده آهنگ در خود مهر منتشر نشده‌اند. «شدی نورم» شهریور و «عزیزم» مرداد منتشر شده‌اند. این نکته معیار «ترند» را روشن می‌کند: یک آهنگ لزوماً در هفته انتشار به اوج نمی‌رسد. گاهی چند هفته طول می‌کشد تا میان شنونده‌ها دست‌به‌دست شود، در رادیو و فهرست‌های پخش جا بگیرد و شتابش به اوج برسد.
برای شنونده و کانون نماز فعال حوزه موسیقی چه معنایی دارد؟
- برای شنونده: جدول ماهانه راه خوبی برای پیدا کردن آهنگ‌هایی است که ممکن است در هیاهوی انتشارهای روزانه از دستتان رفته باشد.
- برای هنرمندان: دو آهنگ نوان در فهرست نشان می‌دهد ثبات در انتشار و حفظ مخاطب می‌تواند از یک تک‌آهنگ پرسروصدا مؤثرتر باشد.
- برای رسانه‌ها: بهتر است هنگام نقل چنین جدول‌هایی، منبع، بازه و روش شمارش را همراه آن بیاورند.
نگاهی به آبان
چارت ماهانه آبان هنوز منتشر نشده و تا پایان ماه باید منتظر ماند. چارت زنده فارسی‌چارت در ۵ آبان آرش، سودالیزا و سامی بیگی را در صدر فهرست برترین خواننده‌ها نشان می‌دهد؛ این فهرست بر اساس شنوندگان ماهانه اسپاتیفای و پخش رادیو جوان است و هر ۲۴ ساعت به‌روز می‌شود. پیش‌بینی صعود یا افت هر آهنگ هم همیشه با احتیاط همراه است؛ برای مثال، شمارنده «شدی نورم» با سرعت ۳۰ روز اخیر عبور پخش رادیو جوان از ۳ میلیون را حدود شش روز دیگر تخمین می‌زند.
جمع‌بندی
پرپخش‌ترین آهنگ‌های مهر ۱۴۰۵ نشان می‌دهند رادیو جوان سهم عمده‌ای در پخش دارد و چند آهنگ پاپ فارسی صدر جدول را در دست گرفته‌اند. «شدی نورم» نوان با حدود ۲٫۲ میلیون پخش اول شد و با فاصله زیاد از رتبه دوم، یعنی «بد عادت» سامی بیگی با حدود ۱٫۱ میلیون، جلو افتاد. اگر به این آهنگ‌ها گوش می‌دهید، بهتر است از پلتفرم‌های رسمی پخش استفاده کنید تا هنرمندان هم از آن بهره ببرند.